Gjatë javëve të fundit, drejtuesit e mjeteve në Maqedoninë e Veriut dhe në rajon po përballen me një hendek të madh çmimesh mes llojeve të karburanteve. Ndërsa benzina ka pësuar rritje të lehtë, çmimi i naftës (eurodiselit) ka “fluturuar”. Analizat e tregut tregojnë tre arsye se pse nafta u bë karburant “luksi”:
1. Nafta është “motori” i industrisë
Për dallim nga benzina që përdoret kryesisht për makinat e pasagjerëve, nafta është karburanti primar për transportin, bujqësinë dhe ndërtimin. Kamionët, anijet dhe makineritë e rënda nuk bëjnë dot pa të. Kur ka kriza globale, shtetet sigurojnë me prioritet këta sektorë, gjë që rrit kërkesën dhe rrjedhimisht edhe çmimin.
2. Evropa nuk ka më naftë “të lirë” ruse
Tregu evropian ka vite që vuan nga mungesa strukturore e naftës. Pas sanksioneve ndaj Rusisë, Evropa është e detyruar të blejë naftë nga destinacione shumë më të largëta si Lindja e Mesme dhe India. Rrugët më të gjata të transportit do të thonë kosto më të larta, të cilat në fund i paguajnë qytetarët në pompa.
3. Tensionet gjeopolitike dhe logjistika e shtrenjtë
Kriza në Lindjen e Mesme e bën transportin detar më të rrezikshëm dhe më të shtrenjtë. Duke qenë se i gjithë sektori i transportit të mallrave përdor naftë, çdo rrezik në Ngushticën e Hormuzit pasqyrohet direkt në çmimet e bursës për këtë derivat.
