34% e djemve dhe 28,3% e vajzave të moshës 7 deri në 9 vjeç në Maqedoninë e Veriut klasifikohen si mbipeshë ose obezë. Këto janë të dhënat alarmante të publikuara në analizën më të re për mjedisin nutritiv në shkolla, të mbështetur nga UNICEF, e cila zbulon një realitet serioz për shëndetin e fëmijëve në vend. Raporti tregon se ushqimi i pashëndetshëm vazhdon të dominojë në dhe rreth shkollave, ndërsa sistemi arsimor dhe institucionet shtetërore ende nuk kanë krijuar politika efektive për mbrojtjen e nxënësve. Analiza nxjerr në pah se vetëm 35% e shkollave ofrojnë vakte ose ushqime për nxënësit, raporton Portalb.mk.
“Prevalenca e mbipeshës dhe obezitetit tek fëmijët është në rritje, me 34% të djemve dhe 28.3% të vajzave të moshës 7-9 vjeç të klasifikuar si mbipeshë ose obezë. Sistemi arsimor përfshin shkolla urbane dhe rurale që ofrojnë mësimdhënie në shumë gjuhë, me regjistrime në rënie në vitet e fundit”, thuhet në raport.
Nuk ka një program të unifikuar kombëtar të të ushqyerit në shkolla të zbatuar nga shteti; disa shkolla fillore ofrojnë vakte të financuara nga prindërit, ndërsa nuk ka ofrim të organizuar të vakteve në shkollat e mesme. Standardet kombëtare të të ushqyerit në shkolla të prezantuara në vitin 2018 dhe të rishikuara në vitin 2020 përcaktojnë udhëzime për planifikimin e vakteve, por pa përcaktuar kufizime për opsionet e ushqimit të pashëndetshëm. Edukimi ushqyes është opsional dhe i kufizuar, dhe nuk ka politika që rregullojnë mjedisin shkollor në lidhje me marketingun ose shitjet e ushqimit. Të dhënat ekzistuese mbi mjedisin ushqyes në shkolla janë të pakta dhe kryesisht anekdotike.
“Vetëm rreth një e treta e shkollave (35%) ofrojnë vakte ose ushqime të lehta, kryesisht shkollat fillore në zonat urbane (70%), me shumicën e financuar nga prindërit (93%). Vetëm një shkollë ofron ekskluzivisht mundësi ushqimore të shëndetshme dhe asnjë shkollë nuk furnizohet nga furnizuesit lokalë. Në të gjitha shkollat, vaktet dhe ushqimet e lehta përfshijnë si produkte të shëndetshme (fruta, perime, drithëra të plota, produkte qumështi) ashtu edhe opsione të pashëndetshme (pije të ëmbla, ushqime të kripura dhe të ëmbla). Në pak më shumë se gjysmën e shkollave që ofrojnë vakte (57%), ekziston infrastrukturë e përshtatshme për sigurinë ushqimore. Të gjitha shkollat që përgatisin ushqim në vend përdorin kripë të jodizuar, duke reflektuar zbatimin me sukses të politikës kombëtare për jodizimin universal të kripës”, thuhet në raport.
